اضطراب چیست و چگونه درمان می شود؟

آنچه اضطراب را به یک اختلال بدل می کند احساس و تجربه آن در مواقعی است که علت و توجیه عقلانی برای بروز آن وجود نداشته باشد. به عبارتی دیگر تمامی افراد ممکن است در طول روز در مواجهه با مسائل مختلف دچار اضطراب شوند. اما همانطور که گفته شد این اختلال در واکنش به یک رویداد و واقعه است. در صورتی که اختلال اضطراب بی دلیل و بدون علت بر شخص عارض می شود.

احساس اضطراب غالبا با حس نبود اطمینان، برانگیختگی و احساس درماندگی همراه است. افرادی که دچار اختلال اضطرابی هستند همراه با احساسات روحی برخی نشانه های جسمانی نظیر: تپش قلب،  تنگی نفس و تعریق را نیز تجربه می کنند. شیوع اضطراب در زنان بیش از مردان است و در افراد مسن بیشتر به چشم می خورد. از طرفی طبقات مرفه جامعه نیز به نسبت طبقات پایین تر کمتر به آن مبتلا می شوند.

در ادامه این نوشتار به علائم و نشانه های آن همچنین به راه های درمانی اختلال اضطرابی خواهیم پرداخت.

نشانه های اختلال اضطرابی

• احساس خستگی مداوم
• احساس تنش و براگیختگی
• تکرر ادرار
• احساس سرگیجه
• عرق کردن
• احساس نگرانی و دلهره بی علت
• اختلالات تمرکز
• گوش به زنگی

اضطراب در کودکان و نوجوانان

حتما دیده اید کودکانی را که در برخورد با غریبه ها احساس خجالت می کنند. در این مواقع اغلب آن ها به نقطه امن خود یعنی پدر یا مادر متصل می شوند. والدین در اصطلاح اظهار می کنند که کودک شان در اجتماع دائما به آن می چسبد و نمی تواند بدون حضور آن ها در جمع باقی بماند.

بسیاری از والدین با بی توجهی به این مشکل سعی در کنترل رفتار فرزندشان دارند و می خواهند هر طور که هست به آن ها بیاموزند که باید شرایط را تحمل کنند، اما این نوع واکنش اشتباه است. زمانی والدین با عمق مشکل مواجه می شوند که کودک شان در شرف ورود به مدرسه است. هنگامی که از کودکان علت را می پرسید آن ها دلیل قانع کننده ای برای آن نخواهند داشت، در واقع حس اضطراب آن ها ناشی از یک ترس ناشناخته و عدم کنترل احساس شرم و خجالت آن ها است.

والدین این کودکان مکررا با وانمود کردن به بیماری از سمت کودک شان مواجه می شوند. این کودکان اغلب با شکایت از درد در ناحیه شکم سوزش دل و این دست درد ها می خواهند از رفتن به مدرسه امتناع کنند. گاها بروز این اختلال نهفته در کودکان نداشتن روابط سالم والدین با یکدیگر است.

ازشایع ترین این اختلال در کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اضطراب جدایی
• ترس از مدرسه
• اضطراب اجتماعی
• ترس از آزمون

بیشتر بخوانید=> نقش والدین در استرس کودکان

انواع اضطراب

اضطراب به طوری کلی دارای انواع مختلفی است که در هر رده  سنی می تواند به وجود آید. علاوه بر این موارد این امکان نیز وجود دارد که فرد به چند نوع از این اختلالات به طور همزمان مبتلا باشد:

• اختلال اضطراب فراگیر
• اختلال هراس
• ترس های خاص یا ساده
• اضطراب اجتماعی
• اختلال وسواس
• اختلال اضطراب پس از سانحه

درمان اختلالات اضطرابی

در صورتی که اختلال اضطراب شدید باشد بایستی حتما به یک روانپزشک مراجعه شود، اما در مواردی می تواند بدون مراجعه به روانپزشک درمان شود. برای مثال زمانی که فرد دچار اضطراب امتحان و یا آزمون می شود می تواند با رعایت چند تکنیک و تمرکز بر ذهن خود به راحتی اضطراب به وجود آمده را کنترل کند. این عارضه خفیف گاها با انجام موارد زیر قابل کنترل است:

• مصاحبت با شخص مورد اعتماد همچون روانپزشک
• فراگیری تکنیک های ایجاد تمرکز حواس
• در برخی مواقع استحمام طولانی مدت
• فراگیری تکنیک های ریلکسیشن
• انجام برخی فعالیت های ورزشی

 

روان درمانی های اختلالات اضطرابی

افراد با مراجعه به روانپزشک در صورت حاد شدن میزان تجربه اضطراب از روش هایی استفاده می کنند که می تواند در کنترل احساسات تنش زا مفید فایده باشد. از جمله :

• مواجه سازی
• غرقه سازی
• حساسیت زدایی منظم
• سرمشق گیری
• توقف فکر

اگر احساس می کنید که به این اختلال مبتلا هستید، می توانید با مراجعه به بهترین روانپزشک از موارد درمانی بالا بهره مند شوید.

آیا می توان از ابتلا به اضطراب پیشگیری کرد؟

پاسخ به این پرسش مثبت است. شما می تواند با مراجعه به روانپزشک از رویکرد درمانی وی استفاده کنید. اغلب روانشناسان از رویکرد های ترکیبی برای درمان این اختلال استفاده می کنند. برای مثال یکی از روش های درمانی ترکیب رویکرد تحلیلی _ شناختی همسو با استفاده از رویکرد رفتاری است. درمواردی نیز روانپزشکان از دارو درمانی یعنی همان رویکرد زیستی نیز در کنار دیگر تکنیک ها استفاده می کنند.

رویکرد تحلیلی 

رویکرد های موجود در این حوزه مبنا را بر این می گذارند که شخص درمانجو به علت تعارضات ناخودآگاه خود که ناشی از تجربه های کودکی است به اختلال اضطراب دچارشده. در این روش درمانگر سعی می کند درمانجو را نسبت به تعارضات و شناخت های غلط خود آگاه سازد و در نهایت با ایجاد بینش وی را در کنترل این افکار یاری کند.

شناختی رفتاری

در این روش درمانگر سعی در تغییر باورهای اساسی فرد در مواجه با عوامل تنش زا خواهد داشت . او با تغییر این افکار فرد را با ایجاد تفکر منطقی با هیجاناتش مواجه می کند. ممکن است در این روش با مقابله گام به گام با موقعیت تنش زا به کاهش احساس اضطراب کمک کنند. در این رویکرد مراجع با فراگیری تکنیک های متنوع می تواند به راحتی با موقعیت های استرس زا مواجه شود.

دارو درمانی

در صورت شدت یافتن علائم اختلال فرد باید به یک روانپزشک مراجعه کند. وی جهت درمان می تواند از دارو هایی نظیر : بنزودیازپین ها، دارو های باز جذب سروتونین و بتابلوکرها استفاده کند. لازم به ذکر است، به هیچ عنوان از این نوع داروها خودسرانه بدون تجویز پزشک استفاده نکنید زیرا می تواند عواقب جبران ناپذیری را برای شما به همراه داشته باشد.
لازم به ذکر است مصرف این دارو ها حتما باید زیر نظر پزشک صورت گیرد.