دکتر وحید دارابی » اختلال شخصیت

اختلال شخصیت

احتمالاٌ در طول عمر زندگی تان با فردی که دچار اختلال شخصیت بوده مواجه شده اید و علائمی از آن مشاهده کرده اید، اما تعدادی از انسان ها به دلیل کمبود اطلاعات و عدم آگاهی در خصوص انواع اختلالات روانی شاید ندانند فرد مقابل شان دچار چه نوع بیماری دارد. آمار ناخوشایندی از مبتلایان به این بیماری وجود دارد، جالب است بدانید که شش درصد از افراد جامعه مبتلا به بیماری های روانی که از بین این افراد حدود شصت درصد آن به این اختلال مبتلا می باشند.

به همین دلیل بر آن شده ایم در مورد چیستی و نحوه تشخیص و درمان این اختلال روانی اطلاعاتی از منابع مختلف و معتبر علمی در اختیارتان قرار دهیم.

اختلال شخصیت

اختلال شخصیتی به طیفی از الگو های رفتاری ثابت و غیر قابل تغییر در ناهنجاری های اجتماعی گفته می شود، از آن جایی که هر فردی سبک زندگی مختص به خودش را دارد و با کمک الگو های خود می تواند به استرس و دیگر مشکلات زندگی خود مقابله کند. اما افرادی که به اختلال شخصیتی دچار هستند در برقراری روابط عاطفی با دوستان و اطرافیان و حتی اعضای خانواده خود بسیار جدی و مغموم برخورد می کنند. عمدتاٌ آن دست از رفتار های هنجار شکن که در سنین کم و همان دوران نوجوانی نمایان می شود و در بسیاری از موارد تا بزرگسالی هم تغییری نمی کند. نکته جالب توجه این است که افراد مبتلا به این اختلال، متوجه رفتارهای نامناسب خود نمی باشند و اطرافیان خود را به شدت رنج می دهند. اختلالات شخصیتی انواع مختلفی دارند که در دسته بندی های مشخصی قرار گرفته اند.

اختلال شخصیت چیست؟

اختلال شخصیت چیست؟

علائم اختلال شخصیتی کدام اند؟

همانطور که می دانید افرادی که به انواع بیماری های روانی مبتلا هستند. از علائم شایع و خصوصیات مشترک هر نوع اختلال شخصیتی عصبانیت و افسردگی می باشد. این نشانه ها هم از هفته ها تا حتی شاید سال ها به صورت یکسان پایدار باشند و فرد هیچ تمایلی برای درمان نداشته باشد.

برخی از علامت های افراد مبتلا به اختلال شخصیتی عبارت است از:

  • روابط عاطفی نا پایدار: یکی از علائم اصلی افراد مبتلا به این اختلال عدم توانایی مدیریت و کنترل روابط عاطفی شان است، به گونه ای هیچ وقت تعادل را در هر برخورد با طرف مقابل شان رعایت نمی کنند گاهی اوقات بسیار مهربان و محترم و گاهی هم عصبی و افسرده برخورد می کنند و دائم در حال تغییر و نوسان خلق و خوی هستند.
  • عصبانیت های شدید و بی مورد: از دیگر نشانه های فرد اختلال شخصیتی است که با خشم شدید و بدون کنترل به طرف مقابل حمله ور می شوند و در حالی که موضوعی بی مورد بوده است. اغلب افراد مبتلا اذعان می دارند که از حس های طرد شدگی توسط دوستان و اعضای خانواده و انزوای که دارند دچار خشم و عصبانیت می شوند.
  • انجام رفتارهای پرخطر: این افراد به صورت افراط گونه رفتار می کنند از پول خرج کردن بگیر تا غذا خوردن و آسیب زدن به سلامتی شان با انجام کار های پر خطر جنسی و رانندگی های خطرناک، در نهایت اکثر این رفتار ها به این دلیل است که فرد مبتلا خود را ضعیف و کوچک می شمارد.
  • مصرف بی رویه مواد مخدر: این افراد برای جبران کمبود های خود از هیچ کاری اباعی ندارند و از مصرف مشروبات الکلی و انواع مواد مخدر هراسی ندارند و به عواقب منفی آن هم فکر نمی کنند.
  • ترس از تنهایی: عموم افراد مبتلا به اختلال شخصیت به دلیل عصبانیت شدید و رفتار های پر خطری که دارند از تنها شدن می ترسند.

چه عواملی در ابتلا به اختلال شخصیتی دخیل هستند؟

متخصصین این حوزه درمانی با تلاش های بی وقفه شان در تحقیق و پژوهش در این باره به این نتیجه دست یافته اند ممکن است علت بروز چنین بیماری ژنتیک و وراثت، تغییرات هورمونی شدید و آسیب های اجتماعی یا خانوادگی باشد.

اختلال شخصیتی دارای انواع مختلفی می باشد که عبارت است از:اختلال شخصیتی پارانوئید، اختلال شخصیتی اسکیزوئید، اختلال شخصیتی اسکیزوتایپال، اختلال شخصیتی ضداجتماعی، اختلال شخصیتی مرزی، اختلال شخصیت نمایشی، اختلال شخصیتی خودشیفتگی، اختلال شخصیت وابسته، اختلال شخصیت دوری‌گزین و اختلال شخصیت وسواسی-جبری می باشد.

اختلال شخصیت چگونه تشخیص داده می شود؟

معمولاٌ این گونه افراد تمایلی به درمان شدن ندارند، اما در صورت مراجعه به روانپزشک با بررسی سوابق پزشکی و خانوادگی بیمار، پرسیدن سوالاتی در مورد افکار وی و رفتارهای ناهنجار آن هر گونه اختلال شخصیتی را می تواند تشخیص دهد. روانپزشک با تجربه و خبره با دقت بسیار در واکنش های بیماران مبتلا به این نوع از اختلال می توانند به راحتی متوجه شوند و حتی افراد مبتلا به این اختلال بیش از سایر بیماری های روانی در معرض بیماری های فیزیکی و اعتیاد قرار دارند.

چگونگی روند درمان افراد مبتلا به اختلال شخصیتی

جلسات روان درمانی برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت در ابتدا با تجویز داروهای کاهش استرس و اضطراب شروع می شود و بعد طی مراحلی با تاثیرات داروها، روانپزشک سری جدید از درمان ها را برای درمانجو اعمال می کند. با تکنیک مواجهه به صورتی که مدام تاثیرات منفی و ناخوشایند رفتاری این افراد را به روی می آورد می تواند روند درمانی را بهبود بخشد.

ذکر یک نکته الزامیست: تعداد جلسات روان درمانی بنا به شرایط و زمان مراجعه و تشخیص اختلال فرد متفاوت است.

اختلال چند شخصیتی

اختلال چند شخصیتی

اختلالات شخصیتی از مهم ترین اختلالاتی هستند که در حوزه روانشناسی و روان درمانی مطرح می شود و موجب بروز مشکلاتی برای افراد می گردند.

اختلالات شخصیت متعدد و متنوع هستند و هر کدام از آن ها زمینه ساز بروز علائم و نشانه هایی می شوند که با توجه به علائم و نشانه های آن ها می توان نوع اختلال را تشخیص داده و به درمان پرداخت.

اما در این نوشتار بحث اصلی ما اختلال چند شخصیتی و یا شخصیت تجزیه ای می باشد که آمار قابل توجهی از افراد در سراسر جهان بدان مبتلا می باشند.

همانطور که از نام این اختلال بر می آید اختلال چند شخصیتی بدین شکل است که فرد جدای از یک هویت اصلی که دارد شخصیت های مختلفی را داراست و در کنار هویت اصلی این شخصیت های اضافی می توانند در رفتار و یا افکار فرد مبتلا به این اختلال اثر بگذارند.

هنوز هم فرآیند شکل گیری شخصیت های مختلف و گاها متضاد در وجود یک آدم غیر قابل توضیح است و نمی توان به طور دقیق این فرآیند را توصیف کرد. اما به هر روی تحلیلی که در این زمینه ارائه می شود این است که افراد به جهت این که در دوره های مختلف زندگی شان در شرایط خاصی قرار می گیرند و فشارهای روانی را متحمل می شوند گاها برای این که تحمل این فشار ها امکان پذیر شود به طور ناخودآگاه به انکار شرایط می پردازند و با توسل به شخصیت های دیگر شرایط را برای خودشان تغییر می دهند.

همین امر سبب می شود که افراد در شرایط مختلف همان رفتار ها و افکاری را بکار گیرند که می تواند از فشار روانی شرایط پیش آمده کم کند. از این رو به مرور زمان افراد دارای شخصیت های مختلفی می شوند.

چه عواملی موجب اختلال چند شخصیتی می شود؟

واقعیت این است که علل و عوامل مختلفی در بروز این عارضه تاثیر گذار خواهد بود که به صورت مجموعه ای از عوامل نقش دارند.

از جمله مهم ترین این عوامل:

  • آسیب های روحی و روانی که در دوران کودکی رخ داده است. به این آسیب ها تروماهای روانی نیز گفته می شود.
  • در مواردی گفته می شود که تجاوزات جنسی نیز می تواند در بروز این عارضه نقش داشته باشد.

اختلال چند شخصیتی چه علائمی دارد؟

برای تشخیص این اختلال قطعا متخصصین این حوزه یعنی روان شناسان و روان درمان گران می توانند به طور دقیق عمل کنند، اما علائم مبتلایان به اختلال چند شخصیتی می تواند بروز شخصیت های مختلف باشد که در رفتار، افکار و گفتار متجلی می شود.

در واقع یک نوع تضاد و عدم هماهنگی که در بین رفتارها و گفتارهای شخص وجود دارد از وجود اختلالی خبر می دهد که در اغلب موارد اختلال چند شخصیتی می باشد. این افراد فراموشی های بلند مدت و کوتاه مدت قابل توجهی دارند که کاملا غیر طبیعی است.

مهم ترین مساله در زمینه علائم اختلال چند شخصیتی این است که علائم این اختلال گاها مشابهت هایی با سایر اختلالات و مشکلات روانی دارد که صرفا درمان گران متبحر می توانند افتراق آن ها را تشخیص دهند. از این رو بهتر است که برای درمان به بهترین و مجرب ترین درمان گران مراجعه کنید.

درمان قطعی اختلال چند شخصیتی

یکی از مهم ترین مسائلی که در زمینه اختلال چند شخصیتی وجود دارد این است که اختلال چند شخصیتی درمانی قطعی و همیشگی ندارد از این رو مهم ترین اقدامی که در این زمینه می توان انجام داد کنترل و کاهش علائم اختلال چند شخصیتی می باشد.

از این رو در خصوص روش های درمانی اثر گذار برای درمان اختلال چند شخصیتی می توان به روان درمانی، هیپنوتیزم و نیز صحبت درمانی اشاره کرد.

روان درمان گران در روان درمانی و هیپنوتیزم تلاش می کنند که علت اصلی این اختلال را ریشه یابی کرده و با انجام تکنیک های خاص درمانی به کاهش تاثیر آسیب های روانی کمک کنند. در نتیجه علائم و نشانه های این اختلال به کمترین میزان ممکن خواهد رسید.

کلام آخر

مهم ترین نکته ای که باید در نظر داشته باشید این است که درمان اختلالات شخصیتی به میزانی که در سنین پایین تر و نیز سریع تر انجام  شود میزان موفقیت روند درمان افزایش خواهد داشت و مشکلات ناشی از این اختلالات برطرف خواهد شد.

از این رو بهتر است که در صورتی که با علائم و نشانه های این بیماری و اختلال در نزدیکان خود روبرو شدید در اولین فرصت به بهترین و معتبر ترین روانپزشک و روان درمان گران مراجعه کرده و اقدامات لازم درمانی را انجام دهید.

توصیه ای برای همه ی افرادی که به غلط فکر می کنند که استفاده داروهای برای آرامش و درمان بیماری های روانی ناخوشایند و پرعوارض است، در صورتی که اصلا این طور نیست داروهای تجویزی صرفاٌ روند درمانی را تسریع می بخشند و به عنوان کمک درمان مورد استفقاده قرار می گیرد و در مورد عوارض و خطرات آن هم جای هیچ نگرانی وجود ندارد عوارض آن بیش از رشد اختلالات روانی نیست.

دکتر وحید دارابی

دکتر وحید دارابی

روانپزشک و مشاور خانواده
موفق به اخذ دیپلم و ورود به دانشگاه علوم پزشکی در سال 1367 و فارغ التحصیل پزشک عمومی در سال 1375 بودند. در ضمن ورود به دوره رزیدنتی روانپزشکی در سال 1381 و موفق به اخذ بورد تخصصی روانپزشکی در سال 1384 شده اند.

مقالات مرتبط
هر چیزی که باید درباره بلوغ عاطفی بدانید!!

هر چیزی که باید درباره بلوغ عاطفی بدانید!!

ممکن است این سوال برای شما هم پیش بیاید که در حقیقت بلوغ عاطفی چیست و رسیدن به آن چه اهمیتی دارد؟ در واقع می توان گفت که بلوغ عاطفی یک مرحله رشدی است که اغلب می تواند تاثیرات بسیاری در تمامی مراحل زندگی افراد داشته باشد. در حقیقت که بلوغ عاطفی می توان به معنی شناخت...

بیماری آلزایمر چیست؟

بیماری آلزایمر چیست؟

بیماری آلزایمر نوعی اختلال پیشرونده است که موجب می‌شود سلول های مغزی تحلیل برود. بیماری آلزایمر شایع‌ترین علت زوال‌عقل است. کاهش حافظه علامت اصلی بیماری آلزایمر است. نشانه اولیه بیماری معمولا مشکل در به خاطر سپردن وقایع یا مکالمات اخیر است. با پیشرفت بیماری، اختلالات...

نوروتراپی چیست؟

نوروتراپی چیست؟

این روزها روش ها و تکنیک های درمانی نوینی در زمینه درمان بسیاری از اختلالات روانی و نیز درمان بسیاری از مشکلاتی که ریشه روانی دارند بکار گرفته می شود. از جمله مهم ترین و کارآمد ترین روش های درمانی که از سوی روانپزشکان بکار گرفته می شود نوروتراپی است. علیرغم تمامی...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *